Occult. Occult is een programma waar je bijna alles mee kunt doen op het gebied van bedekkingen. Het is geschreven door Dave Herald. Het is voor eigen gebruik vrij te downloaden. Het programma is voorzien van een uitgebreide Help documentatie. Op deze website worden enkele onderdelen van het programma uitgelegd. De uitleg is niet compleet; voor verdere uitleg zie de Help functie van Occult. Het is ondermeer te downloaden via: https://occultations.org/observing/software/ Installeren. Download de bestanden en unzip deze. Volg de instructies op. Zet Occult bij voorkeur op een plaats op de harde schijf waarbij je niet steeds “Administrator” bevoegdheid nodig hebt om iets op te slaan. Als Occult opgestart wordt, verschijnt het blad “General maintenance functions”. Open hierop de “User settings” en vul deze in naar behoefte. Een deel is bij installatie al ingevuld. Voorlopig is alleen 1 (Site details – low precision), 2 (updates check) en 4 (voor verzenden curves) handig. Indien er al een stercatalogus op de harde schijf staat, geef dan onder “7. Paths for optional catalogues” de paden aan. Op het blad “General downloads” staat alles wat het programma eventueel nodig zou kunnen hebben. Het is echter niet nodig om bestanden te downloaden welke je toch niet nodig denkt te hebben. De tekst achter de download knoppen geeft wel een indicatie. Indien het programma iets nodig heeft wat niet reeds gedownload is, komt er vanzelf een melding. Maan bedekkingen berekenen. Maak eerst je eigen “site” aan, dat is de locatie waar je de sterbedekkingen door de Maan wilt waarnemen. Klik op het blad “General maintenance functions” het blokje “Edit SITE files” aan. Het blad “Site editor” verschijnt. Klik op “Add new site”, en vul de gegevens in. Bij “correction to limiting magnitude” kun je invullen of je door de telescoop beter of minder goed sterren kunt zien tijdens bedekkingen, dit ten opzichte van een berekenings norm. “travel distance for lunar grazes” geeft aan tot hoever weg rakende bedekkingen berekend moeten worden. Bij “Include in Occult/Google maps” kun je aangeven of en hoe jouw observatorium geplot moet worden op aan te maken kaarten. Na het invullen klik op “Accept”. Daarna op “Save as”. De site gegevens worden nu weggeschreven in “Occult/Sites”. Een site is aan te passen door deze rechtsboven voor te kiezen onder: “Open/save files”. Daarna “Open site file”. Dan “Edit site”. Eventueel aanpassen en op “Accept” drukken. Daarna klik op “Save …. site”. Ga naar het blad “Lunar Occultation predictions”. Klik op “Predictions for single sites”. Kies onder 1 de site. Met “set home” kun je een voorgekozen site als je eigen vaste observatie plaats kiezen. Met “Use home” wordt deze direct opgeroepen. Met “use single” is het mogelijk coordinaten in te geven. Vul onder 2 de grensmagnitude in tot waaraan de berekeningen plaats zullen vinden. Vul onder 3 de te bedekken hemellichamen in, dat is meestal “Stars” of alleen “Grazes only” en/of “Doubles only”. Onder 4 de begin en eind datum invullen voor de gewenste berekening. Voor Europa moet “Starting at” op +12h staan. Klik op “Occultations”. Alle maanbedekkingen verschijnen daarna. Door “Short Output” aan te vinken na het berekenen, worden een aantal gegevens weggelaten. Bij het aanvinken van “Apply filter” zijn alleen dubbelsterren en K2 sterren zichtbaar. Door met de rechtermuisknop op een bedekking in de lijst te klikken, komt er een menu tevoorschijn. Daarmee kunnen onder andere een maankaart en verdere ster gegevens getoond worden. Rakende bedekkingen. Aan te raden is eerst over een langere periode naar rakende maanbedekkingen te zoeken. Dat gaat op dezelfde manier als bij het voorspellen van gewone maan bedekkingen, alleen nu het hokje “Grazes only” aanvinken. Daarna alleen op de dag zelf de rakende herberekenen . Met de rechter muisknop op de betreffende rakende klikken, waarna een menu verschijnt. “Compute Graze”: Er verschijnt een lijst met coordinaten op het rakende pad over de Aarde welke het dichtst bij de “Site” gelegen zijn. Ga op een van de coordinaten staan en klik met rechter muisknop op “Graze Profile (at selected line)”. Er verschijnt een maan profiel. Naar keuze kan hierop het Watts profiel, Kaguya profiel en het LOLA profiel op weergegeven worden. Door met de cursor over de grafiek te bewegen is de afstand tot de raaklijn en de tijd +/- nul (het midden) te zien. Ook kan de raaklijn getoond worden op google Earth, indien de computer met internet verbonden is. Eventueel kan ook een Google Earth KMZ file aangemaakt worden. Onderaan de berekening staat een zichtbaarheids tabel in grensmagnitudes. Op de linker Y-as staat de CA (Cusp Angle), welke achter de coordinaten te vinden is in de lijst. En op de horizontale X-as de telescoop opening in cm. Maanbedekkingen rapporteren. Het is handig zelf de Maanbedekkingen te rapporteren in Occult. Opgenomen lichtcurves kun je vervolgens koppelen aan de waarneming en daarna uploaden naar een server zodat ze voor altijd bewaard blijven en voor iedereen toegankelijk worden. Voor het rapporteren: Open Occult Ga naar : Lunar Ocultation Observations Klik op “Add/Edit/Plot observed Lunar Occultations”. Het blad “Observations editor” verschijnt nu. Klik op de knop voor “Header”. Vul de plaatsnaam, emailadres en naam in. Set als default. Dit hoef je maar een keer te doen, tenzij de gegevens veranderen. Klik op de knop voor “Sites&Names”. Vul in de positie, hoogte en gebruikte ellipsoïde (WGS84). Houdt “MSL” aangevinkt, dat is Mean Sea Level wat standaard op de GPS verschijnt. Vul de telescoop gegevens in, en rechts de naam van de waarnemer. Als de gegevens de normale waarneem locatie aanduiden, druk dan op “Set selected as default”. (voor waarneemplaats en naam apart). Als je weer een nieuw rapport aanmaakt, kun je door op “Add default as new site” de gegevens weer oproepen. Het is ook mogelijk veel sites aan te maken, en die sla je dan op met File → Save as → . De volgende keer kun je in hetzelfde blad de file weer openen, en een site uitkiezen as default. Klik op de knop voor “Events”. Vul de tijd gegevens onder 1 in. Als je op de knop camera drukt, verschijnt er een blokje waarop je de gebruikte camera en time inserter kunt invullen. Vervolgens wordt de juiste correctietijd weergegeven Onder 2 zet je de naam van de ster. Ster namen worden gebruikt uit de XZ, de ZC of SAO catalogus. Deze kun je vinden bij de voorspellingen (Lunar Predictions) die je eerder hebt aangemaakt. Het programma controleert na invullen of de naam van de ster klopt. Voor het aanmaken van voorspellingen zie het betreffende hoofdstuk. Je kunt ook de knop “Identify star “ aanklikken. Indien de tijd ongeveer klopt zal het programma de juiste ster vinden en invullen. Vul onder 3 de tijdwaarneem methode en gegevens in. Indien je met een camera en een video time inserter waarneemt is de PE (geschatte eigen fout) niet van toepassing. Selecteer dan “PE not relevant to the method of timing” Vul bij 4 de naam van de waarneemplaats in. Klik op de knop “Add as new event” om de waarneming toe te voegen. Heb je alle waarnemingen ingevoerd, sla alles op met File -> Save as -> Als je een volgende waarneming erbij wilt plaatsen kun je het bestand weer openen met File -> Open -> Als je een waarneming wilt aanpassen, selecteer je deze. De gegevens komen dat in het blad te staan. Pas de gegevens aan en druk op “Replace selected”. Daarna opslaan. Het programma vraagt wel of het klopt dat je e.e.a. aangepast hebt. Door op “Reduce en Plot” te drukken, worden de waarnemingen gereduceerd. Aan de O-C index kun je zien of je bijvoorbeeld geen fout hebt gemaakt in de tijdwaarneming. De index moet, als het goed is, dicht bij nul liggen. Elk kwartaal of elk halfjaar kan het bestand met alle waarnemingen opgestuurd worden naar de coördinator Maan bedekkingen. Het bijvoegen van lichtcurves bij de waarnemingen. Voor het verkrijgen van een curve wordt meestal de software LiMovie of Tangra gebruikt. We beginnen met LiMovie. Gebruik altijd de versie 09.98.2A of recenter. Maak een lichtcurve in LiMovie. Druk vervolgens op “Copy CSV”, rechtsonder op het LiMovie blad. Open Occult Ga naar : Lunar Ocultation Observations Klik op “Add/Edit/Plot observed Lunar Occultations”. Klik op de knop voor “Events”. Laad de file met de waarnemingen File -> Open -> ……..… Selecteer de waarneming waar de lichtcurve bij hoort. Klik boven op “Light curve report” -> “create light curve report” Er verschijnt een nieuw blad. Kopieer de CSV file uit Limovie of Tangra erin: File -> Past CSV data set -> Het is ook mogelijk een bestaande CSV file welke al eerder gemaakt is te openen volgens: Open CSV file -> Links zie je een tabel met de frame of field nummers, met daarachter de tijd van elk frame of field LiMovie en Tangra “zien” niet de frametijden van alle typen time inserters. Bij Tangra kun dat alsnog handmatig invullen. Als de frametijden niet in de CSV file zitten, verschijnen in de tabel allemaal nullen. Hier kun je de tijden alsnog invullen: Vul je de visueel opgenomen tijd van het eerste (of een ander) frame of field in en klik op “Set this time for the selected frame”. Klik op “Set table using the PAL frame rate”. Achter alle fields of frames komt nu de juiste tijd te staan, dezelfde tijd welke ook op de video staat. Selecteer aan de rechterzijde de gebruikte Time Inserter. Klik op “Exit”. Er verschijnt een ander blad, met links de tabel met frames en rechts de curve. Dit blad kun je gebruiken om eventuele slechte frames weg te gooien. Het kan voorkomen dat er één of enkele frames missen. Het beste is na te gaan of het laatste frame in de tabel inderdaad dezelfde tijd heeft als het laatste frame met hetzelfde nummer van de video. Let op het frame nummer; LiMovie begint altijd bij frame 0 te meten, maar Tangra meestal bij frame 7 of 8. Klik op “Return to analyses”. Er verschijnt weer een nieuw blad met daarop de curve. Met de knop linksonder (1) #points to display” kun je de gehele curve zichtbaar maken. De volledige curve is zichtbaar als het aantal #points overeenkomt met het aantal grafiekpunten. 2. Expected Mag. Drop: Is niet van belang bij Maan bedekkingen. 3. Binning/integration: Als tijdens de waarneming geïntegreerd is, zijn er steeds meerdere meetpunten welke in feite dezelfde opname weergeven. Bij een integratietijd van bijvoorbeeld 0,160 s geven steeds vier achtereenvolgende frames ongeveer dezelfde waarde. Deze meetpunten moeten gecombineerd worden door, in dit geval achter “number of frames” 4 in te vullen. Let op dat het eerste frame in de integratie reeks juist ingevuld is achter “first frame”. 4. Als er een referentiester is, zou je kunnen “Normaliseren”. Dat is bij Maanbedekkingen meestal niet het geval. Klik op “OK” om verder te gaan. Een nieuw scherm verschijnt met daarop de curve op een groene achtergrond. Controleer of alle gegevens kloppen, zoals de datum, naam van de ster, enz. Als alles klopt kun je met “Save this report” alles opslaan. Klik je op een van de knoppen linksonder (“Integrity check”, “Set time scale” en “Integration-Binning-Normalisation”), dan kom je weer in een van de voorgaande schermen. In dit scherm kun je de lengte van de op te sturen lichtcurve instellen. Klik met de linker muisknop op het eerste frame van de curve, en daarna met de rechter muisknop op het laatste frame van de te selecteren curve. Ook is te selecteren met de knoppen onder “Set region to archive”. Als tijdens de waarneming geïntegreerd is, en in de voorgaande stappen nog geen “binning” is toegepast, kan dat hier alsnog. Let op dat het eerste frame in de geselecteerde reeks overeenkomt met het eerste frame van de totale integratie. Het bestand met de curve wordt opgeslagen in “Occult/Observations/Lightcurves”, bijvoorbeeld als: X54701_20171128_200121-74.dat waarbij X54701 de naam van de ster is, 20171128_200121 de naam van de CSV file, in dit geval de datum en de tijd van de bedekking, en 74 een volgnummer gegeven door Occult is. Verzenden van de licht curven. Als je een aantal lichtcurves verzameld hebt, kun je ze verzenden. Kijk of de instellingen om dat te kunnen doen ingevuld zijn op de Maintenance pagina Klik op “Maintenance” linksonder. Het blad “General maintenance functions” verschijnt. Klik op “User settings”. Vul bij 4 de “E-mail settings” in, te weten jouw eigen email adres en de SMPT Email server name. Als het poort nummer geen 25 is, dat ook invullen. Klik op “Save en Exit” bovenin. Ga naar “Lunar Occultation Observations” -> “Add/Edit/Plot observed Lunar Occultations” -> “Events”. Klik op “Light curve report” -> “Email light curve reports”. De “Dat” bestanden in Occult/Observations/Lightcurves verschijnen nu. Selecteer de juiste lichtcurve bestanden (niet de overige reports), klik op openen. Direct daarna worden de bestanden verstuurd, mits je verbinding hebt met internet. Een kopie wordt naar jouw eigen email adres gestuurd, zodat je kunt controleren of het inderdaad gelukt is. De bestanden worden opgeslagen op een ViZier server. Zodra de bestanden verzonden zijn, verplaatst Occult de bestanden op jouw computer naar de directory “Observations/LightCurves/Reported”. Het bijvoegen van lichtcurven van planetoïden en andere bedekkingen. Waarnemingen van bedekkingen door planetoïden, TNO’s, Centaurs en Planeet manen worden met Planoccult gerapporteerd aan de regionale Europese coördinator. In het programma Occult staan daarom geen waarnemingen waaraan een lichtcurve gekoppeld kan worden. Deze moeten aangemaakt worden. Aanmaken waarneming bedekking door planetoïde etc. Open in Occult het blad “Minor Planet occultation observations door aan de linkerzijde te klikken op “Asteroïd Observations”. Klik op “Light curves -> Report”, aan de rechterzijde van het blad. Het blad “Report a lightcurve” verschijnt. Klik op “File -> Open ….” , en open het CSV bestand van de lichtcurve van de planetoïde. Indien de lichtcurve net gemeten is in LiMovie of Tangra, kan van hieruit de curve ook op het klembord gezet worden en met “Paste” in het blad “report a lightcurve” geplakt worden. Vul de tijd van het eerste frame in en klik op “Set this time for the selected frame”. Klik daarna op “Fill table using the PAL frame rate”. Alle frames krijgen nu een tijd. Selecteer de gebruikte Video Time Inserter. Dit wordt alleen gebruikt om enkele instructies te tonen. Klik op “Exit”. Het blad “Integrity check”verschijnt. Controleer of de framelijst met tijden overeenkomt met de tijden op de video. Verwijder eventuele dubbele frames etc. Klik op “return to analyses”. Klik op “Set event & observer details”, in het groene vlakje. Net als bij de Maan waarnemingen kun je hier de evenuele “Binning” instellen en uitvoeren, en verder normaliseren. Het volgende blad “report a lightcurve verschijnt. Hier kun je de lengte van de op te sturen curve vastleggen, door met de linker muisknop op het eerste frame van de selectie te klikken, en daarna met de rechter muisknop op het laatste frame van de selectie te klikken. Het geselecteerde gedeelte wordt groen. Verder kan hier nog weer terug gegaan worden naar eerdere bladen. Klik op “Set event & observer details”. Het blad “Details of the asteroidal occultation” verschijnt. Vul in: De datum, Het nummer van de planetoïde. De naam zoekt het programma zelf erbij. De coördinaten van de waarneemplaats. Dit kan als default waarde ingevoerd worden ( “Set as default”.) De naam van de ster en de stercatalogus waarin de naam gebruikt wordt. Occult zoekt zelf de ster coördinaten daarbij. Voor zover deze niet op de computer zelf staan, worden ze van Vizier (internet) gehaald. Er moet dan wel een internetverbinding aanwezig zijn. Het is ook mogelijk de naam van de ster te zoeken aan de hand van de ingevoerde coördinaten. Klik op “Transfer data en Exit” Alles is nu ingevuld. Controleer of alles klopt en sla het op met “Save this report”. Het bestand wordt opgeslagen in “Occult/Observations/Lightcurves” met een naam welke bestaat uit achtereenvolgens het nummer van de planetoïde, de datum en tijd van het eerste frame van de bedekkings curve en een volgnummer, zoals in dit voorbeeld: (521)_20180213_224017-73 Het gemaakte rapport is in te zien door op het “Minor Planet occultation observations” op “Light curves -> View” te klikken en daarna “File -> View one of my licht curve reports”. Als er een verzameling lichtcurve rapporten aangemaakt is, deze verzenden door op het blad “Minor Planet occultation observations” op “Licht curves -> Report” te klikken. Daarna “email multiple saved reports”, etc. hetzelfde als bij het opsturen van de Maan bedekkingen.